Serwis internetowy Gminy Sulkowice wykorzystuje COOKIES

sejm2019-logo

 

czyste powietrze logo

Jakość powietrza

 powietrze

Gospodarka nieruchomościami

Dla przedsiębiorców


ceidg

ePUAP

Elektroniczna
Skrzynka Podawcza

(wymaga konta na platformie ePUAP)



Sułkowicka Krzonówka Drukuj Email
czwartek, 16 lutego 2012 12:33, odsłon: 4609

Miseczka

Sułkowicka krzonówka – tradycja, pochodzenie i opis.

Na Liście Produktów Tradycyjnych

1 grudnia 2010 r. „sułkowicka krzonówka" została wpisana na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tym samym stała się drugą potrawą w powiecie myślenickim (po jabłku z Raciechowic), która znalazła się na tej liście. W całym województwie małopolskim jest 50 takich produktów tradycyjnych, w całej Polsce 948 (wg stanu na dzień 14.02.2012).

Certyfikat z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

  miniaturka certyfikatu

Informacja na stronie Ministerstwa Rolnictwa

http://www.minrol.gov.pl/pol/Jakosc-zywnosci/Produkty-regionalne-i-tradycyjne/Lista-produktow-tradycyjnych/woj.-malopolskie/Sulkowicka-krzonowka

Jak wygląda krzonówka

Krzonówka to jasna, gęsta, zawiesista  zupa. Ma osad z chrzanu koloru białego; przezroczysta ciecz, czyli serwatka (zwana także syrwotką), na bazie której się ją gotuje, jest koloru żółtego. Widoczne są w niej kostki różnych pokrojonych wędlin i mięs, głównie swojskiej kiełbasy, boczku i żeberek oraz jarzyn, a także ćwiartki jajka. Całość posypana jest zieleniną. Ma słonawy, ostro - kwaśny smak i chrzanowy, mocny, intensywny, kwaskowy zapach. Zupę je się  z chlebem.

Tradycyjna zupa wielkanocna - historia

Krzonówka (chrzanówka) to tradycyjna zupa wielkanocna gotowana na południu Polski głównie w Małopolsce, dawnej podawana w świąteczną niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego. Tę jednogarnkową potrawę sporządzano z tradycyjnych wędlin wielkanocnych, które zostawały ze święconki. Nazwa krzonówki pochodzi od jednego ze składników zupy - chrzanu, na który tutaj w okolicy Sułkowic dawniej mówiło się „krzan" albo „krzon". Obecnie wielu mieszkańców tego terenu używa starej nazwy „krzonówka", natomiast młodsze pokolenie na świąteczną zupę mówi raczej „chrzanówka".

W Sułkowicach krzonówka ma miejsce szczególne. Gotowano ją na tym terenie według przepisu przekazywanego ustnie już w XIX wieku. Jej receptura była przekazywana z pokolenia na pokolenie. Była i jest nieodzownym elementem Świąt Wielkanocnych od ponad stu lat. Potwierdzają to przedstawiciele starszej generacji, mieszkający na terenie gminy Sułkowice, którzy pamiętają, jak za czasów ich dzieciństwa dziadkowie i później rodzice przyrządzali krzonówkę. Tradycja mówi, że do jej powstania wykorzystywano wszystkie resztki po śniadaniu wielkanocnym z poświęconych potraw (zarówno wędliny, jak i jajka). Jednak jej trzon stanowi chrzan. W dawnych czasach, kiedy panowała bieda, jarzynę tę można było „ukopać" i pozbierać za darmo na polach.

W Niedzielę Wielkanocną na obiad gotowano tylko krzonówkę, gdyż była ona bardzo syta i smaczna, a po czterdziestodniowym poście wszyscy chętnie jedli zupę ugotowaną na wędlinie i mięsie. Obfitość tej potrawy zależała od statusu materialnego poszczególnych rodzin, dlatego też czasem sułkowicka krzonówka była uboga, a czasem bardzo bogata w składniki. Krzonówka w okolicach Sułkowic gotowana jest na bazie serwatki (produktu ubocznego sera białego), co wyróżnia ją spośród innych chrzanówek gotowanych w Małopolsce. Zastosowanie serwatki do przyrządzania zupy wynikało z zaradności tutejszych gospodyń, które dbały o to, aby w gospodarstwach nic się nie zmarnowało.

Dokumenty obecności

Dokument odnaleziony w Izbie Tradycji w Sułkowicach z roku 1976 oraz oświadczenia Teresy Marcinkowskiej oraz Władysławy Garbień i wywiady etnograficzne przeprowadzone przez dyplomowaną etnograf Alicję Małeta z rodowitymi mieszkankami Sułkowic i okolic potwierdzają na piśmie fakt popularności i promowania tej potrawy już przed 34 laty. Wywiady etnograficzne to także dowód na to, że sułkowicka krzonówka to już tradycja lokalna, przekazywana z matki na córkę, której warto było nadać status produktu tradycyjnego, aby przetrwała dla potomnych. W 1976 r. od 24 – 26 kwietnia zorganizowano "Dni Sułkowic w Krakowskim Domu Kultury" w "Pałacu Pod Baranami". Wśród wielu atrakcji przewidziano także bufet dla smakoszy z potrawami regionalnej kuchni sułkowickiej, gdzie serwowano m.in. również krzonówkę. Obrazuje to zaproszenie KDK.

 

Biertowice - budowa hali sportowej

hala mini

Remontujemy zabytki

studnia mini

Porady prawne

paragraf

 

podkowka